• Subscribe
  • Login
+27 33 342 9393

General Information and News Monitoring

of interest...

Grond ‘kan nie sonder vergoeding onteien word’

Netwerk 24
03 Februarie 2018 22:16
Alet Van Der Walt

Grondonteiening was die laaste tyd weer vuurwarm nuus nadat die ANC se nuutverkose president, Cyril Ramaphosa, gesê het hy is ten gunste van grondonteiening sonder vergoeding. Annelize Crosby, ’n regs- en grondsake-adviseur van Agri SA, sê egter haar standpunt is steeds dat onteiening sonder vergoeding volgens die Grondwet heeltemal onmoontlik is. Crosby sê in ’n verklaring wat deur Agri SA uitgereik is “daar bestaan nie so iets nie”. Sy het in ’n artikel wat in April 2017 beskikbaar gestel is, geskryf dat Artikel 25 van die Grondwet regverdige en billike vergoeding by onteiening vereis. Artikel 39 van die Grondwet bepaal verder dat howe, by die uitleg van die handves van regte, die waardes van ’n oop en demokratiese samelewing moet bevorder en die howe moet ook die volkereg in ag neem. Crosby sê in die skrywe solank as wat Artikel 25 deel is van die Grondwet, is onteiening sonder enige vergoeding onmoontlik. Die Grondwet bepaal sodra daar onteiening is, moet daar billike vergoeding wees. Sy sê wel daar is onduidelikheid hoe howe die konsep van regverdige en billike vergoeding gaan hanteer. Die artikel gee ook ’n uiteensetting van watter prosesse gevolg sal moet word om Artikel 25 te skrap of wysig. So ’n stap sal baie drasties en uit pas uit moet wees met die beskerming wat internasionale menseregte aan eiendomsreg as ’n fundamentele mensereg verleen. Die universele verklaring van menseregte van die Verenigde Nasies, die Europese konvensie op menseregte en die Afrika-konvensie op menseregte beskerm eiendomsreg, aldus Crosby. In die praktyk sal dit beteken twee derdes van die parlement moet ten gunste van die skrapping van Artikel 25 stem en ses van die nege provinsies in die nasionale raad van provinsies moet ook ten gunste van so ’n verandering aan die Grondwet stem.